Hoe het allemaal is begonnen

Initiatiefnemers Mark van Thiel en Gabrie van Lin

De moeilijke weg over hete kolen naar een 'eigen' café

Nog 85 jaar... Dan mogen de aandeelhouders van Café Anneke het pand aan de Kasteellaan 2 verpatsen of er een andere bestemming aan geven. Tot die tijd, zo schrijven de statuten voor, blijft er een kroeg gevestigd op de plaats waar ooit Anneke Lemmers schrijfgerei en ansichtkaarten verkocht. Zoveel starre behoudzucht... Het was het beste wat de twee doorgaans ondernemende initiatiefnemers Gabrie van Lin (52 jaar) en Mark van Thiel (twee weken ouder) met betrekking tot Anneke hebben besloten. Ze hebben het café ook laten bouwen voor een 'eeuwig' bestaan: het pand is volgens Mark van Thiel op een duurzame manier opgetrokken. En de lambrizering en bar zijn dat ook.

"Dubbelverzonken spoelbak, heeft geen enkel ander café", zegt Mark trots. En Gabrie wil niet achterblijven: "De plafond-balken en de lambrizering... zèlf geschilderd. Samen met een aantal andere aandeelhouders". Anneke voor de eeuwigheid, het eerste lustrum is al gehaald. Een mooie gelegenheid om met de twee initiatiefnemers en directieleden in tevredenheid terug te kijken op hoe het begon. Want het verhaal van de toekomst is gauw verteld. "Het moet blijven zoals het is. Alles. Pand, inrichting en publiek. Hooguit mogen de stoelen 'n keer vervangen worden", geeft Mark toe.

Gabrie van Lin moet drie jaar geweest zijn, en Mark twee weken ouder, toen ze elkaar leerden kennen. Nog vóór de kleuterschool, denken ze beiden. De dikke vrienden die ze nu zijn, waren ze toen nog niet. Gabrie: "Soms zagen we elkaar periodes vaak en dan weer minder". Mark: "Maar als Gabrie (die destijds een Blokker-zaak had) er eens uit wilde, dan kwam hij naar mij om koffie te drinken. En onderweg van het dorp naar huis, liep ik ook vaak even bij Gabrie binnen voor een bak koffie". Mark verkocht zijn makelaarskantoor, Gabrie verkocht zijn Blokker, en daar zaten ze samen achter de koffie. Te bedenken wat ze zouden gaan doen. Ze gingen de projec¬tontwikkeling in. En ze gingen een aandelencafé beginnen. Maar eerst gingen ze naar Emile Ratelband. Mark: "Er moest een zinvolle richting aan ons leven gegeven worden". Gabrie: "En ik had al betaald, dus ik zei: mee!". Mark: "We hebben daar dus echt over hete kolen gelopen. Maar natuurlijk wel pas nadat we daar al een hele dag geïndoctrineerd waren. In ieder geval waren we na afloop helemaal weer vol energie om al onze plannen uit te voeren".

Nergens welkom

Want de plannen voor een café koesterden ze toen al. Ze voelden zich ontheemd, die twee, nergens welkom... Mark: "Het begon toen Wim Arts café De Kromme Elleboog verkocht. John van Thiel, de volgende eigenaar, koos voor een ander, jonger publiek. Toen gingen we naar het Wapen van Wijchen, en dat was best gezellig, totdat Phivos en Manon er, overigens op uitstekende zakelijke gronden, een grand café van maakten. Stonden we in zo'n aquarium". Gabrie: "En niet eens meer aan de bar". Mark: "Toen opende de Raap van Rubens en dachten we: hè, eindelijk weer een echte kroeg, maar toen bleek daar een eigenaresse in te staan, die om elf uur de deur op slot deed, ook als het druk was, omdat ze moe was". Gabrie: "Of je kwam daar binnen en je zag niet één bekende. We beginnen zelf een kroeg, zeiden we tegen mekaar. Maandenlang kon je eigenlijk nergens terecht. In die tijd heb ik bij mij thuis een tap laten instal¬leren. En bij Mark hebben we er ook één gebouwd, een verrijdbare. Mark: "Die carnaval, in '96 was dat, zijn er bij mij thuis 13 fustjes doorheen gegaan". Gabrie: "En dan kwamen we alleen nog maar tussen de bedrijven door bij hem thuis. Toen wisten we dus zeker dat het zakelijk gezien haalbaar was, die eigen kroeg".

Die carnavalservaring diende als doorslaggevend ondernemingsplan. Mark: "Tegenwoordig ontvang ik bijna nooit meer mensen bij mij thuis. Ik spreek altijd hier in Anneke af. Voor mij heeft Anneke een huiskamerfunctie. En zo had ik het vooraf ook bedoeld. Mensen komen hier om gewoon even bij te praten, elkaar te ontmoeten. Dat concept, dat is de kracht van het café. Dat is ook belangrijker dan de personen achter de bar. Komen er vrijdags veel jongeren en gaat de muziek harder, dan wijzen de overige klanten daar wel op". Lachend: Een poosje terug deed zich dat hier voor en toen hebben we op een vrijdagavond een lezing georganiseerd over de schadelijke invloeden van alcohol op de jeugd. Was het zo rustiger. Klassieke muziek draaien hebben we ook al gedaan. Jongeren mogen hier wel komen, maar zij moeten zich aanpassen. Niet wij. In zoverre selecteren we ons publiek inderdaad wel. Maar het is niet zo, en dat dachten sommige mensen, dat het een elitair café is geworden. Gabrie en ik hebben ook al snel wat andere mensen erbij gehaald, die ieder een eigen achterban vertegenwoordigden, Arie Lelie, Sjaak Rossen, Jan Sengers.

Bouwers chanteren

Maar aan het begin stonden Mark en Gabrie met z'n tweeën. Gabrie: "We hebben er een paar maanden intensief over nagedacht. Eerst wilden we een pand waarin èn café èn restaurant zou komen met ruimte voor een kookclub. We hadden het pand waarin nu De Arend zit, en toen Hormes, op het oog. Met zes of zeven man hebben we er over vergaderd, de financiële kant bekeken, en daaruit bleek, dat er nogal een risico aan zat. Iedereen viel af. Alleen Mark en ik bleven over. Als je wil ondernemen moet je risico's nemen. En Mark en ik geven niet zó snel op".

Toch ging het café-idee in de ijskast. Carnaval '96 kwam eraan en toen Gabrie en Mark daarna in staat waren om in huize Van Thiel de balans op te maken, wisten ze het zeker: dat café is haalbaar. Gabrie: "Toen kwam net het pand van Toonen te koop, met de ruimte erachter, en dat hebben Mark en ik gekocht. We wisten al, dat we zelf in geen geval een café wilden exploiteren. Dus dat er iemand anders in zou komen. En het idee van het aandelen-café hadden we toen ook al".

Hoe dat idee destijds ontvangen werd? Mark: "Het sloeg in als een bom. Toen bleek ineens dat wij helemaal niet de enigen waren die op zoek waren naar een eigen café. We hoorden van zoveel mensen dat ze dezelfde zoektocht hadden afgelegd. En niks gevonden hadden. Eigenlijk kregen we geen enkele negatieve reactie. Tot mijn stomme verbazing wilden ook mensen die geen eigen zaak hadden of geld hadden persé een aandeel. Je praat dan toch over 1000 gulden. Een keer niet op vakantie, of geen kast kopen, zoiets. Maar men wilde persé meedoen. Toen besefte ik ook pas hoe belangrijk een café voor mensen kan zijn".

Gabrie: "We hebben ook niet hoeven leuren met de aandelen. Alleen de bouwers, die hier bezig waren hebben we gechanteerd. Dan zei Mark tegen de stukadoor dat het eigenlijk veel mooier zou zijn om het plafond te stucen in plaats van te schilderen. Ja, dat vond die stukadoor natuurlijk ook. Goed, zei Mark, dan mag jij dat doen voor drie aandelen. Zo ging dat. Ook met anderen die hier bezig waren". Mark: "In dat verband moet je Geert Sanders ook noemen. Dat is de enige die van ons een aandeel gekregen heeft. Die heeft ons tijdens de hele bouw zó geholpen, zóveel goeie adviezen gegeven".. Gabrie: "En tijdens de opening hoefden wij zelf niets te doen; Geert regelde alles voor ons; hij stond hoogstpersoonlijk achter onze bar".

Dat het café meer dan 100 eigenaren heeft, ontging ook De Telegraaf niet. Het landelijk dagblad stuurde een fotograaf naar Wijchen die de groep vóór het café op de foto zette. Dat de constructie afweek van de norm, hadden Mark en Gabrie overigens eerder ook al gemerkt. Mark: "Dat was toen de aktes gepasseerd moesten worden. Normaal moeten er dan van alle eigenaren verklaringen van gegoedheid en dergelijke dingen zijn.

Notaris Max van Hövell had het ministerie dat daar over gaat al laten weten, dat dat wat hem betreft wel geregeld kon worden, maar dan moesten ze vanuit Den Haag maar een vrachtwagen sturen om de papierwinkel op te halen. Oh nou, zeiden ze in Den Haag toen ze hoorde dat deze startende BV meer dan 100 eigenaren had, dan doe alleen maar de directie-leden".

"Die dag was voor mij trouwens het hoogtepunt in de hele voorbereiding voor Anneke. Honderd man in zaal Sterrebos. Eerst notaris Max van Hövell die de oprichtingsakte passeert. Daarna nam notaris René Bruggink plaats achter de tafel om de hypotheek-akte te passeren. Toen notaris Ruud Welling om de aankoop-akte te passeren. Daarna Brand voor het brouwerscontract. En toen Wil en Marjan van Noort die de exploitatie-overeenkomst tekenden. Die avond was echt een mijlpaal. Ik ben redelijk dronken naar huis gegaan".

Gabrie: "Ik ook. Maar vergeet niet: toen moest alles nog gedaan worden. Waar nu het café is, stond nog het huis van Toonen. Er was helemaal niets. Eigenlijk begon het toen pas. Het was zoals Emile Ratelband al zei: Als je wilt, dan kun je het. Toen we daar over die hete kolen liepen, moesten we allemaal denken dat we over koel gras liepen. Maar ik dacht aan een koel glas bier aan het eind van die kolen. En aan een mooi bruin café in Wijchen. En eerlijk waar: niks gevoeld".
De twee initiatiefnemers maken nu deel uit van de directie. Een erebaan met verplichtingen, want allebei steken ze nogal wat vrijwilligers-uren in het café. "Nee, jongen, echt niet alleen aan de bar", reageert Gabrie nog voordat hij een fronsende wenkbrauw kan hebben gezien. "Het is hobby", verduidelijkt Mark. "Mijn grootste hobby, ja". Geldt dat voor Gabrie ook? Na lang twijfelen komt die met zijn antwoord: "Ja".

"Op varen na".